Vấn đề bồi thường GPMB là khâu khó, kéo dài trong quá trình thực hiện một dự án hiện nay. (Vận động giải phóng mặt bằng dự án mở rộng đường Hoàng Văn Thụ, Hòa Bình. Ảnh: Lê Chung)

Vấn đề bồi thường GPMB là khâu khó, kéo dài trong quá trình thực hiện một dự án hiện nay. (Vận động giải phóng mặt bằng dự án mở rộng đường Hoàng Văn Thụ, Hòa Bình. Ảnh: Lê Chung)

Với việc chốt ngày hoàn thành báo báo tổng kết thi hành Luật Đất đai năm 2013 cho các cơ quan, cộng đồng doanh nghiệp kỳ vọng việc sửa Luật Đất đai năm 2013 sẽ có một “nhạc trưởng” công tâm, khách quan.

Luật Đất đai 2013 đã “lạc hậu”

Thực tế cho thấy từ giữa năm 2020 đến nay, lĩnh vực bất động sản (BĐS) đang phải chịu khó khăn kép khi mà bên cạnh dịch bệnh thì những tồn tại liên quan đến cơ chế chính sách đặc biệt liên quan đến Luật Đất đai 2013 đã trở nên lạc hậu so với sự phát triển, vận động rất linh hoạt của thị trường.

BĐS là một lĩnh vực đặc thù, bị chi phối bởi rất nhiều luật liên quan, trong đó nền tảng là Luật Đất đai 2013. Chính sách đất đai nói chung có tác động rất lớn đến sự tồn vong, phát triển của doanh nghiệp, thị trường BĐS. Một trong những vướng mắc của Luật Đất đai 2013 ảnh hưởng lớn đến quá trình triển khai xây dựng các dự án là vấn đề bồi thường GPMB, hỗ trợ, tái định cư khi thu hồi đất. Đây cũng là khâu khó nhất, kéo dài trong quá trình thực hiện một dự án, hiện nay.

Bên cạnh đó, những tồn tại liên quan đến bảng và khung giá đất cũng đã được đề cập nhiều khi một BĐS luôn có 2 giá (giá của nhà nước và giá giao dịch thực tế). Việc xử lý khoảng cách này để giá đất “mang được hơi thở của cuộc sống” cũng sẽ phải đợi Luật Đất đai sửa đổi.

Một vấn đề cũng đang phải chờ Luật Đất đai năm 2013 sửa đổi là việc tồn tại song song hai quy hoạch có giá trị pháp lý như nhau là quy hoạch sử dụng đất và quy hoạch xây dựng. Trong một báo cáo tổng hợp của Đoàn ĐBQH TP.HCM đã nhận định đây là bất cập phổ biến khiến nhiều địa phương áp dụng quy định pháp luật gặp khó khăn trong công tác giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất, cũng như trong vấn đề thu hồi đất.

Cần để người dân cảm thấy được nhà nước thu hồi đất chứ không phải bị thu hồi khi đền bù GPMB. Ảnh: internet

Cần để người dân cảm thấy được nhà nước thu hồi đất chứ không phải bị thu hồi khi đền bù GPMB. Ảnh: internet

Thêm vào đó, cần định danh cho những loại hình BĐS kiểu mới như Condotel, Officetel, Shophouse,… cũng đã được đặt ra từ lâu.

Sửa Luật Đất đai khơi thông thị trường

Có thể thấy đất đai đang là vấn đề nóng bỏng, nguồn gốc của không ít bức xúc trong nhân dân, xã hội. Tuy nhiên, thời gian qua, Dự án sửa đổi Luật Đất đai 2013 đã nhiều lần bị lùi lại gây không ít hụt hẫng cho người dân và doanh nghiệp.

Cộng đồng doanh nghiệp và người dân đặt nhiều kỳ vọng vào một “nhạc trưởng” có vai trò khách quan đứng ra tổng hợp, quản lý quá trình sửa luật, đảm bảo sự minh bạch, chuyên nghiệp và hiệu quả, nâng cao sự phối hợp chặt chẽ, giữa các bộ, ngành liên quan. Đặc biệt, việc soạn thảo luật cần thuận lợi cho quá trình triển khai thực thi pháp luật quản lý đất đai, hạn chế việc tăng thêm những giấy phép con, tăng thêm rào cản gây khó cho doanh nghiệp…

Việc sửa đổi Luật Đất đai năm 2013 cần được pháp điển hóa để nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật trong đời sống xã hội nhằm tạo dựng hành lang pháp lý an toàn, các quy định pháp luật đất đai sửa đổi cần tạo điều kiện khơi thông các giao dịch dân sự, kinh tế, thương mại… trên thị trường BĐS. Đây sẽ là yếu tố quan trọng quyết định đến thành bại của mỗi dự án BĐS.

Bên cạnh đó, việc tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp trong tiếp cận đất đai là giải pháp cấp bách để giúp các doanh nghiệp BĐS vực dậy sau hàng loạt khó khăn, và doanh nghiệp sản xuất tiếp cận đất công bằng.

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính cũng đã chốt ngày yêu cầu hoàn thành Báo báo tổng kết thi hành Luật Đất đai năm 2013, yêu cầu các Bộ, cơ quan ngang bộ trước ngày 30/6/2021 và UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương trước ngày 15/5/2021.

Hy vọng với tinh thần chỉ đạo cụ thể, quyết liệt của Thủ tướng, những điểm nghẽ lớn cho việc khai thông một nguồn lực to lớn của quốc gia trên đây sẽ sớm thành hiện thực.