Thị trường

Giải "cơn khát" nhà ở xã hội

10/07/2018 06:00

Theo số liệu tổng hợp của Bộ Xây dựng, nhu cầu nhà ở xã hội trên toàn quốc trong giai đoạn từ năm 2011-2020 cần khoảng 440.000 căn hộ. Nhưng theo kết quả thực hiện của các địa phương đến nay chỉ mới thực hiện được khoảng 28% kế hoạch đã đề ra.

Giải

Nhu cầu nhà ở xã hội trên toàn quốc còn rất lớn

Tính riêng tại TP.HCM - nơi có mật độ dân cư đông nhất trên cả nước, theo kế hoạch phát triển NƠXH của Sở Xây dựng, từ năm 2017-2020, thành phố sẽ phát triển 39 dự án với quy mô 45.000 căn hộ.

Vênh cung - cầu

Trong khi đó theo tính toán, nhu cầu mua NƠXH của người dân thành phố đến năm 2020 sẽ là 81.000 căn. Những con số thống kê trên cho thấy độ “vênh” rất lớn giữa cung và cầu đối với NƠXH tại thành phố đông dân nhất cả nước.

Mặc dù nhu cầu NƠXH luôn cao nhưng khả năng đáp ứng của doanh nghiệp vẫn hết sức khiêm tốn. Tới thời điểm này, thống kê cho thấy, phân khúc NƠXH vẫn vắng bóng trên thị trường bất động sản.

Một trong những nguyên nhân khiến phân khúc NƠXH luôn trong tình trạng khan hiếm là do không bố trí được nguồn vốn ngân sách để thực hiện chính sách hỗ trợ NƠXH theo quy định. 

Thời điểm vài trước đây cả chủ đầu tư và người mua nhà đều được hưởng gói tín dụng hỗ trợ 30.000 tỉ đồng đã giúp hàng nghìn người thu nhập thấp có được một nơi an cư. Tuy nhiên, từ ngày 1/6/2016 khi gói này dừng giải ngân đã khiến nhiều người mua nhà phải nghĩ đến việc từ bỏ giấc mơ có nhà vì không đủ khả năng trả nợ theo lãi suất thương mại.

Mới đây nhất, theo thông tin từ NHCSXH cho biết đã chính thức triển khai cho vay mua NƠXH vào tháng 4 vừa qua.

Theo đó, trong năm 2018, Chính phủ cấp cho NHCSXH 500 tỉ đồng và ngân hàng huy động thêm 500 tỉ đồng nữa. Như vậy trong năm nay, ngân hàng sẽ có nguồn giải ngân là 1.000 tỉ đồng. Tuy nhiên, trong văn bản gửi Thủ tướng, Bộ Xây dựng cho biết đến thời điểm này, số tiền vẫn chưa được giải ngân. Mặt khác, số tiền này nếu được giải ngân cũng chỉ cho vay đối với hộ gia đình, cá nhân, còn chủ đầu tư dự án không được vay nguồn vốn này.

Trong khi đó, báo cáo của các địa phương cho thấy, hiện nay có 206 dự án NƠXH với quy mô xây dựng khoảng 168.700 căn hộ, tổng diện tích khoảng 8.435.000m2 đang bị chậm tiến độ hoặc tạm dừng thi công do không còn nguồn vốn để tiếp tục triển khai.

Ngay cả việc người dân có thể tiếp cận nguồn vốn vay này cũng không phải là quá dễ dàng. Theo tính toán nguồn vốn 1.000 tỉ đồng của NHCSXH sẽ được phân giao về các địa phương triển khai cho vay. Trong đó, Hà Nội và TPHCM được phân nguồn vốn lớn nhất mỗi nơi 50 tỉ đồng.

Các thành phố khác được phân khoảng từ 10 tỉ đồng trở xuống tùy theo điều kiện của từng địa phương. Ở những thành phố lớn như Hà Nội hay TPHCM, việc phân giao 50 tỉ đồng, tính trung bình mức vay mua NƠXH thì chỉ khoảng 150 người có thể tiếp cận được nguồn vốn vay ưu đãi này. Điều này không khác gì như muối bỏ bể.

TS kinh tế Trương Huy Mai (RMIT) cho rằng, theo tính toán thì nhu cầu vốn cho NƠXH vào khoảng mức trên 5.000 tỉ đồng, chính vì vậy Nhà nước cần có nguồn nào đó tăng thêm chứ 1.000 - 2.000 tỉ đồng để thực hiện so với nhu cầu thì quá ít. Để có nguồn vốn cho NƠXH phát triển cần một giải pháp căn cơ hơn, thay vì cứ trông mong vào các gói hỗ trợ vốn từ Nhà nước.

Cần một giải pháp căn cơ

Đưa ra giải pháp góp phần giải quyết thực trạng này, GS Đặng Hùng Võ đã từng nói: “Chúng ta hãy khuyến khích phát triển phân khúc nhà ở thương mại giá rẻ, nhà ở cho thuê, thay vì “đắm đuối” với NƠXH”.

Phát triển nhà ở thương mại giá rẻ giúp hóa giải “cơn khát” về nhà ở cho người có thu nhập thấp

Theo Giáo sư Đặng Hùng Võ, NƠXH là phân khúc mà Nhà nước hoàn toàn phải bao cấp, tham gia từ đầu đến cuối, từ duyệt dự án đến duyệt giá bán, duyệt khách mua… và việc bao cấp này là bất cập. Do đó, “khi chưa thể đáp ứng phân khúc NƠXH, chúng ta nên chuyển hướng, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp tập trung phát triển nhà thương mại giá rẻ”, ông nhấn mạnh.

Tương tự, Tiến sĩ Lê Xuân Nghĩa, Chuyên gia Tài chính – Ngân hàng cũng đồng thời chỉ ra rằng cần giảm bớt sự phụ thuộc vào ngân hàng. Đó không phải là một giải pháp dài và lâu bền mà có thể còn gây bức xúc cho ngành ngân hàng. Thay vào đó, chúng ta vẫn nên có một nguồn vốn khác và giảm bớt sự phụ thuộc vào ngân hàng. 

“Bộ Xây dựng và các Bộ ngành liên quan nên nghiên cứu kinh nghiệm của các nước về cách thức huy động các nguồn lực khác từ xã hội để hỗ trợ cho người dân mua nhà giá rẻ, NƠXH. Trong đó có thể áp dụng phương thức hình thành một quỹ tài chính cho phân khúc nhà ở này. Có thể khai thác vốn từ các nguồn khác nhau, kể cả từ vốn vay ODA, nguồn tài trợ hay tiết kiệm nhà ở. Và lựa chọn một tổ chức đứng lên xây dựng quỹ này mới có thể giải quyết được lâu dài”, ông Nghĩa nói.

Mới đây nhất, cuối tháng 6 Tập đoàn Vingroup chính thức công bố sẽ tham gia phân khúc nhà ở giá rẻ mang thương hiệu Happy Town với mức giá chỉ từ 200 triệu đồng/căn hộ trở lên.

Được biết, các căn hộ sẽ được phát triển với diện tích tối thiểu từ 30m2/căn, tạo điều kiện an cư thuận lợi cho đa số người lao động thu nhập thấp, góp phần ổn định nguồn nhân lực cho các doanh nghiệp; và có tác động tích cực trong công tác an sinh xã hội. Dự kiến, trong giai đoạn đầu, dự án sẽ triển khai tại 3 tỉnh có nhiều khu công nghiệp lớn, đang tập trung đông đảo lao động nhập cư là Bắc Ninh, Bình Dương và Đồng Nai.

Theo nhiều chuyên gia, việc Vingroup tuyến bố tham gia phân khúc nhà giá rẻ với thương hiệu Happy Town được đánh giá là người tiên phong trong việc hóa giải “cơn khát” về nhà ở tại phân khúc này. Cũng từ đây, Vingroup còn đóng vai trò châm ngòi hay tạo cú hích làm thay đổi mạnh phân khúc từng ít được doanh nghiệp bất động sản quan tâm từ trước tới nay.

Hiện trên cả nước có 2,8 triệu công nhân làm việc tại các khu công nghiệp, khu chế xuất với 1,7 triệu người có nhu cầu về nhà ở. Tuy nhiên, thị trường mới đáp ứng được 8 – 10% nhu cầu, đa số người lao động phải thuê trọ với điều kiện sống rất thấp, ảnh hưởng đến sức khỏe và tác động đến năng suất lao động. Do đó, phát triển nhà ở xã hội, nhà ở công nhân và nhà ở cho người thu nhập thấp đã được Chính phủ đặt trọng tâm trong Chiến lược phát triển Nhà ở đến năm 2020 và tầm nhìn đến 2030.

Trắng tay khi mua nhà ở xã hội bằng hợp đồng ủy quyền

HỒNG HƯƠNG

Ấn Độ xây 10 triệu nhà thông minh giá rẻ cho người dân

Ấn Độ xây 10 triệu nhà thông minh giá rẻ cho người dân

Bộ Nhà ở và Đô thị Ấn Độ cam kết sẽ cung cấp hơn 10 triệu nhà giá rẻ được trang bị các tính năng thông minh cho người dân vào tháng 12 tới.