Thị trường

Ghi tên thành viên gia đình vào sổ đỏ: Chính sách đừng tạo “tù mù”

30/11/2017 07:00

Trao đổi với DĐDN, TS Trần Thất - Nguyên vụ trưởng Vụ Hành chính Tư pháp, Bộ Tư pháp, việc thực hiện các quyền của hộ gia đình sử dụng đất là vô cùng phức tạp, nhưng nguy hiểm hơn nếu chính sách tạo ra những điểm "tù mù" trong việc thực hiện thủ tục đó để dẫn đến cả rừng thủ tục. 

Ghi tên thành viên gia đình vào sổ đỏ: Chính sách đừng tạo “tù mù”

Đáng ngại nhất là câu chuyện thực thi chính sách ở các địa phương

- Vậy "rừng" thủ tục hành chính ông muốn nói ở đây là gì thưa ông?

Đơn cử thế này, một gia đình có cha, mẹ cùng sống chung trong một hộ gia đình với cậu con trai và con dâu. Cha, mẹ muốn mua một mảnh đất riêng cho mình bằng nguồn tiền riêng do mình tiết kiệm được trong cả đời nhưng khi làm Bìa đỏ, cán bộ Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất sẽ hỏi: Đây là ông bà mua riêng cho mình bằng tiền riêng của mình và chỉ ông bà đứng tên hay là mua chung cho cả đại gia đình? Nếu ông bà mua riêng thì phải có xác nhận của vợ chồng cậu con trai về vấn đề này. Vậy là thêm thủ tục cha, mẹ phải... xin "xác nhận" của con trai và con dâu? 

Còn trong trường hợp xin Giấy phép xây dựng nhà trên đất ở thuộc quyền sử dụng chung của các thành viên hộ gia đình thì nó phức tạp đến thế nào chắc mọi người đã hình dung trước. 

Tôi xin đưa tiếp một ví dụ thế này: Một gia đình có cha, mẹ và hai con đều có tên trong Bìa đỏ. Nay hai con đứa thì ở Mỹ, đứa thì ở Úc. Cha, mẹ già muốn cất một ngôi nhà để ở cho riêng mình thì việc xin Giấy phép xây dựng sẽ phiền phức và tốn kém thế nào? Nhưng vấn đề khó khăn hơn là ở chỗ trong hồ sơ xin Giấy phép xây dựng phải có Bản thiết kế, Bản trích lục bản đồ, chỉ giới đầy đủ, chính xác.

Nếu không có sự đồng ý của hai người con thì cha, mẹ chỉ có thể xây nhà trên phần đất của mình. Khốn nỗi, quyền sử dụng chung về đất trong bìa đỏ của họ là "Sử dụng chung hợp nhất". Vậy là một cuộc đo đạc, chia đất, tách thửa, lập bản đồ... được tiến hành. Khi làm xong thủ tục này thì có lẽ cũng mất một thời gian dài.

Chưa kể, đáng ngại nhất là câu chuyện thực thi ở các địa phương, không khéo nhiều nơi sẽ đặt ra quy định phức làm làm khổ dân.

- Phải chăng đây cũng chính là những điểm bất hợp lý của Thông tư 33 Bộ TNMT thưa ông?

Mục đích của Thông tư số 33/2017/TT-BTNMT ngày 29/9/2017 là "cá thể hoá" những người có quyền sử dụng chung về đất đai tại thời điểm được Nhà nước giao đất, cho thuê đất, công nhận quyền sử dụng đất, nhận chuyển quyền sử dụng đất theo quy định của Luật Đất đai 2013. 

Thực chất, việc "cá thể hoá" là hành vi "chia đất một lần" cho các thành viên hộ gia đình. Hành vi chia đất này dựa trên nguyên tắc "ai có mặt thì có phần, ai sinh sau đẻ muộn thì mất phần". Nếu đây thực chất là việc "chia đất một lần cho cá nhân" thì Thông tư của Bộ TNMT đang trái với tinh thần giao đất cho hộ gia đình theo Luật Đất đai 2013.

Tại Khoản 2, Điều 5 của Luật đất đai quy định rõ việc giao đất, cho thuê đất, công nhận quyền sử dụng đất cho Hộ gia đình chứ không phải chia đất cho từng cá nhân trong hộ gia đình. Tất nhiên, trong thực tế, Hộ gia đình có đặc tính phổ biến là vừa bền vững vừa không bền vững. Sự không bền vững của hộ gia đình là ở chỗ các thành viên cấu thành nó luôn có sự biến đổi (con trai lấy vợ, con gái lấy chồng, sinh thêm con, chết ...). Nhưng chính nhờ đặc tính biến đổi này nó giúp cho gia đình tồn tại. 

Việc Nhà nước giao đất, cho thuê đất, công nhận quyền sử dụng đất cho hộ gia đình cũng đã tính đến đặc tính biến đổi (hay co dãn) nói trên của gia đình. Nếu chúng ta đem "cố định" quyền sử dụng đất của mỗi cá nhân bằng việc ghi tên mỗi người vào bìa đỏ thì chẳng lẽ mỗi cô gái khi về nhà chồng lại phải làm thủ tục "trích xuất" phần quyền sử dụng đất của mình bên nhà cha mẹ đẻ (nếu có) rồi lại nhập nó vào bên nhà chồng? Rõ ràng đây là những bất cập của quy định trên.

- Theo quy trình, một văn bản pháp luật trước khi đưa ra cần lấy ý kiến rộng rãi và phải nhận được sự đồng thuận của đa số ý kiến mới được ban hành. Tại sao Thông tư 33, chỉ còn một thời gian ngắn chưa đến 2 tuần nữa, chính thức có hiệu lực thì mới được người dân biết đến, quan tâm và có ý kiến?

Tôi nghĩ trong quy trình về soạn thảo và ban hành văn bản bao giờ cũng trải qua khâu cơ quan soạn thảo ra bản thảo đầu tiên, lấy ý kiến của cơ quan quản lý và đại diện của người dân, nhưng đôi khi khâu lấy ý kiến không được nhiều người để ý. Đến khi văn bản chính thức được ban hành và đi vào thực tế mới động chạm đến nhiều người dân và gây ra sự phản ứng mạnh mẽ. 

- Vậy theo ông quy định có nên ban hành thời điểm này?

Thực tế, theo tôi quy định này chưa quá cần thiết.  Còn trường hợp quy định đi vào thực tế chúng ta thấy chưa phù hợp thì hoàn toàn có thể điều chỉnh. 

Tuy nhiên, trong hướng dẫn của Thông tư 33 có hai vấn đề cần lưu ý đó là: liên quan đến số chứng minh nhân dân và sổ hộ khẩu. Hiện nay ngành công an đang tích cực phấn đấu để sớm bỏ chứng minh nhân dân thay bằng thẻ căn cước. Vậy bây giờ Thông tư 33 yêu cầu ghi số chứng minh nhân dân vào bìa đỏ làm gì ? 

Vấn đề hộ khẩu cũng vậy: Chính phủ đã có Nghị quyết với tinh thần là xoá bỏ hộ khấu trong quản lý nhà nước. Mặc dù Bộ Công an có thể vẫn dùng họ khẩu để quản lý hành chính về trật tự ngưng đó là việc của ngành công an, các ngành quản lý về kinh tế, xã hội... không được lấy hộ khẩu của ngành công an để áp dụng vào quá trình quản lý của mình.

- Xin cảm ơn ông.

LINH NHI thực hiện

Bộ Tài nguyên Môi trường thừa nhận "thiếu sót" khi ban hành quy định ghi tên hộ gia đình trên sổ đỏ

Thay đổi cơ chế đền bù cho người dân tự mua nhà

Thay đổi cơ chế đền bù cho người dân tự mua nhà

Thông tin được ông Trần Ngọc Hùng - Chủ tịch Tổng Hội Xây dựng Việt Nam đưa ra tại Hội nghị trực tuyến toàn quốc về tháo gỡ khó khăn, vướng mắc về cơ chế, chính sách liên quan đến lĩnh vực đầu tư xây dựng.

Khám phá tòa chung cư có hệ thống PCCC hiện đại bậc nhất Hà Đông

Khám phá tòa chung cư có hệ thống PCCC hiện đại bậc nhất Hà Đông

Được triển khai bởi liên doanh CapitaLand – Hoàng Thành, Tổ hợp căn hộ Seasons Avenue - Khu đô thị mới Mỗ Lao - Hà Đông là một trong những khu chung cư hiếm hoi tại Hà Nội đã có những đột phá trong công tác PCCC chung cư cao tầng.

Kinh nghiệm cải thiện thuế bất động sản từ Indonesia (KỲ II)

Kinh nghiệm cải thiện thuế bất động sản từ Indonesia (KỲ II)

Ông Desmond Sim - Người đứng đầu CBRE Singapore và Đông Nam Á nhận định, đầu tư vào thị trường bất động sản ASEAN dự kiến sẽ tăng khi nhà đầu tư tìm kiếm thị trường thay thế cho danh mục đầu tư bất động sản của họ.