Thị trường

Chấm dứt ngay cơ chế tái định cư

09/11/2017 07:05

Chia sẻ với DĐDN, ông Nguyễn Văn Đực - Ủy viên Ban chấp hành Tổng hội Xây dựng Việt Nam cho rằng đã đến lúc phải chấm dứt ngay cơ chế tái định cư vì những nguy cơ lãng phí và trục lợi từ loại hình nhà ở này.

Chấm dứt ngay cơ chế tái định cư

3 tòa nhà tái định cư Sài Đồng được chủ đầu tư Hanco 3 xin phá bỏ vì bỏ hoang gần 10 năm nay

Ông Đực dẫn chứng, mỗi năm Hà Nội đầu tư khoảng 2.000 tỷ đồng để xây dựng nhà tái định cư nhưng hiện đang có tới hơn 1.000 căn hộ bị bỏ hoang do dân không muốn nhận. Tại TP.HCM, dự án tái định cư dù được đầu tư với số vốn lên tới hàng nghìn tỷ đồng cũng vắng người đến ở.

Cơ hội cho “lợi ích nhóm”

- Là người theo sát diễn biến thị trường bất động sản, tại sao lại có thực trạng trên thưa ông?

Có nghịch lý trên là do chủ trương xây nhà ở tái định cư chưa gắn liền với thực tế, chưa tuân theo những quy luật của cơ chế thị trường. Hiện nay, nhà tái định cư vẫn đang được quan niệm như một sản phẩm đầu tư của nhà nước, đầu tư bằng tiền ngân sách. Mà tất cả những gì được đầu tư bằng tiền của ngân sách thì không hiệu quả. Nhiều dự án tái định cư được vẽ ra theo trí tưởng tượng của các cá nhân chứ không phải xây dựng dựa trên nhu cầu thực sự của người dân.

Quy hoạch khu tái định cư phải thiết kế khu nhà ở đa chức năng, bao gồm từ chức năng sống, dịch vụ cho tới giải quyết công ăn việc làm. Tuy nhiên, hiện nay những khu đất vàng hầu hết đều bị quy hoạch, phát triển nhà cao tầng, còn người dân bị quy hoạch tới một khu vực cách nơi sinh sống tới cả mấy chục cây số.

Cuộc sống của người dân đã rất khó khăn mà hàng ngày lại mất thời gian đi lại khiến người dân chán nản, không muốn nhận nhà. Do đó, hàng nghìn căn hộ tái định cư bị bỏ hoang tại Hà Nội, TP.HCM và nhiều tỉnh thành khác khẳng định, cơ chế tái định cư đã thất bại. 

- Một cơ chế đã nhìn thấy sự thất bại từ lâu, vậy theo ông vì sao vẫn có những đề xuất cho những dự án tiêu tốn hàng nghìn tỉ từ ngân sách để rồi không ai muốn đến ở?

Bất kỳ chủ trương xây dựng dự án BĐS nào kể cả dự án tái định cư luôn có những kẽ hở, tạo cơ hội cho lợi ích nhóm liên kết, trục lợi. Chỉ cần doanh nghiệp có được dự án là có tiền. Họ kiếm tiền một cách dễ dàng, từ việc liên kết, bắt tay đẩy suất đầu tư lên cao để trục lợi. 

Theo dự tính của tôi, nếu Hà Nội bỏ ra khoảng 2.000 tỷ đồng xây nhà tái định cư thì số tiền các doanh nghiệp có cơ hội kiếm lợi cũng chiếm 700-800 tỷ đồng. Tất nhiên, trong số đó cũng có phần của một bộ phận cán bộ, cơ quan quản lý đã tiếp tay, móc nối để lấy cho được dự án bất chấp người dân có nhu cầu hay không.

Việc này cũng giống như việc sản xuất giày thời bao cấp vậy. Trách nhiệm của nhà nước và doanh nghiệp là cứ việc sản xuất ra đôi giày, còn có bán được hay không thì đó là trách nhiệm của bách hóa tổng hợp.

Đền bù theo cơ chế thị trường

- Đấy là chưa kể có trường hợp lách luật để bán sai đối tượng thuộc diện được tái định cư?

Đúng vậy! Từ khe hở người tái định cư có nhu cầu bán, còn có những người không thuộc diện tái định cư có nhu cầu mua thì các đơn vị sàn giao dịch và chủ đầu tư nắm bắt luật cung - cầu. Từ đó, có thể xảy ra trường hợp Ban quản lý “tuồn” các thông tin để sàn đứng giữa thu gom, hay có những cách ép người tái định cư bán “lúa non”. 

Ví dụ một suất tái định cư đó có giá là 300 triệu đồng thì nhiều người sẵn sàng mua 800 triệu đồng. Do đó, khoản chênh lệch 500 triệu đồng này là nơi phát sinh tiêu cực. Nguyên tắc là bao giờ có quyền lợi, có khe hở trong kinh doanh thì có người lợi dụng để hưởng lợi trong quỹ nhà tái định cư.

- Vậy theo ông cơ quan quản lý cần có biện pháp gì để chặn đứng tình trạng trên, tránh thất thoát, lãng phí ngân sách nhà nước?

Theo quy định tại Nghị định 197/2004 quy định, trước khi tiến hành giải phóng mặt bằng (GPMB), phải công bố công khai quỹ nhà tái định cư và giá bán nhà tái định cư cho các hộ dân. Do vậy, với các dự án lớn, việc chuẩn bị đủ quỹ nhà tái định cư để công bố công khai trước khi thực hiện công tác giải phóng mặt bằng là một khó khăn lớn đối với cơ quan quản lý cũng như chủ đầu tư. 

Đã đến lúc cơ quan quản lý phải chấm dứt ngay cơ chế tái định cư trên thay vào đó là thực hiện tái định cư theo cơ chế thị trường. Tức là, nhà nước phải đứng ra tổ chức các cuộc khảo sát, điều tra, nghiên cứu kinh tế tâm lý xã hội, dựa trên cơ sở đó sẽ thực hiện chủ trương tái định cư theo nhu cầu, mong muốn của người dân. Giải pháp tốt nhất là đền bù GPMB cho người dân theo đúng cơ chế thị trường, thậm chí có thể trả cao hơn 20-30%. Còn lựa chọn nhà nào, ở đâu là quyền quyết định của người dân, không nên áp đặt, buộc người dân phải ở nhà tái định cư.

- Xin cảm ơn ông!

Nghịch lý doanh nghiệp xây nhà xong rồi xin phá

Lưu Vân thực hiện

Mất cân bằng giữa cung - cầu căn hộ dịch vụ

Mất cân bằng giữa cung - cầu căn hộ dịch vụ

Đã hơn 20 năm, kể từ khi thương hiệu điều hành căn hộ dịch vụ quốc tế đầu tiên gia nhập vào thị trường Việt Nam thì đến nay quy mô của các thương hiệu điều hành này vẫn đang rất hạn chế so với mạng lưới toàn cầu của họ.

Ấn Độ xây 10 triệu nhà thông minh giá rẻ cho người dân

Ấn Độ xây 10 triệu nhà thông minh giá rẻ cho người dân

Bộ Nhà ở và Đô thị Ấn Độ cam kết sẽ cung cấp hơn 10 triệu nhà giá rẻ được trang bị các tính năng thông minh cho người dân vào tháng 12 tới.